جستجو

قبلی





بعدی
تاریخ انتشار  :  22:56 عصر ۱۳۹۲/۶/۳۱
تعداد بازدید  :  989
Print
   
حسین غفاری
ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در بین نسل جوان

در ترویج این روحیه که از آن به ترویج فرهنگ ایثار و شهادت نام برده می شود، باید به سراغ بسترهایی بود که همان ایثارگران و همان شاهدان از آن بستر روئیده ، بالیده و شکوفا شده اند.

بسم الله الرحمن الرحیم

ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در بین نسل جوان
حسین غفاری 

بازه زمانی که ما روی آن به نام جوان بحث می کنیم ، با توجه به دیدگاههای مختلف، دامنه سنی آن فرق دارد که این رویکردها بر اساس تقسیماتی صورت می پذیرند که عبارتند از : 
1.رویكرد اعتقادی: بر اساس تعالیم و مقررات شرعی در فقه اسلامی 
2.رویكرد زیست شناختی: بر اساس ویژگیهای جسمانی و ظواهر و نشانه‌های مربوط به بلوغ جسمی و جنسی افراد نسبت به ویژگیهای روانی، اجتماعی و فكری آنها 
3.رویكرد جمعیت شناختی: بر اساس دسته بندی و تفكیك گروههای جمعیتی 
4.رویكرد حقوقی ـ مدنی: بر اساس سن قانونی که این سن قانونی ممكن است در هر كشوری با توجه به زیر ساخت‌های اجتماعی و فرهنگی و مذهبی آن متفاوت باشد. 
5.رویكرد جامعه شناختی: بر اساس شكل‌گیری فاصله بین بلوغ تا زمان اشتغال و ازدواج در جامعه 
6.رویكرد روانشناختی: این رویكرد به ویژگیها و مشخصه‌های روانی افراد نظر دارد. در روان شناسی بر اساس وضعیت جسمی، روانی و اجتماعی دوره‌های مختلف تحول از جمله دوره جوانی تعیین می‌گردد.
7.رویكرد تلفیقی: بر اساس تعاریف به عمل آمده از دامنه سنی جوانی در كشورهای مختلف نشان می‌دهد تعیین دامنه سنی دقیق این دوره با توجه به شرایط فرهنگی، اجتماعی كشورها نسبی بوده و تعیین آن بر اساس نگاه مدیریتی هر كشور تعیین می‌گردد. در نتیجه، تعیین دامنه سنی جوانی قبل از اینكه یك بحث علمی باشد یك موضوع مدیریتی است همچنین تعیین دامنه سنی یك امر قراردادی است كه متناسب با شرایط فرهنگی اجتماعی و اقتصادی جمعیتی كشورها تعیین می‌گردد .  ( خبرگزاری آفتاب )  

بر همین اساس جوان و بازه زمانی و سنی آن از منظر های مختلف فرق دارد. مثلاً از نظر نیروی مقاومت بسیج دامنه سنی بین ۲۷ – ۱۵ سال است. وزارت آموزش و پرورش دامنه سنی را بین ۲۹ – ۱۵ سال با چهار زیرگروه ۱۸ – ۱۵ سال (نوجوانی دوم) ۲۲ – ۱۹ سال (در آستانه جوانی) ۲۶ – ۲۳ سال (دوره اول جوانی)و ۳۰ – ۲۵ سال تقسیم كرده است و بالاخره اینكه وزارت كشور نیز ۱۸ سالگی تا ۳۵ سالگی را به عنوان دامنه سنی جوان در نظر گرفته است. البته دامنه سنی جوان در استاندارد جهانی ۲۴ – ۱۵ سال می باشد.

در هر صورت افراد این دامنه سنی یک زمانی کودک و خردسال بودند و طیفی که در باره ارزشها و راههای انتقال آن صحبت می کند همان جوانان دیروز بودند و این دغدغه ها یک فرآیندی است که پیموده می شود و باید دنبال زیرساختی بود که این راه را پر رهرو سازد. 

عناصر زمان و مکان دو مقوله ای است که با انسانها در تغییر و تحول است و می تواند عناصر تعین کننده داشته باشند هم در نقش تربیتی و هم در انحراف اشخاص و جامعه. 

یک پدیده اجتماعی چیزی نیست که یکباره از آسمان نازل شود. نیازهای انسانی و نوع رفتارهای اجتماعی اشخاص باعث می شود که مقوله ای نضج یافته سپس در محیط های خاص شروع به رشد کند. این پدیده ها تا زمانی که با هنجارهای اجتماعی تضاد نداشته باشند قابل قبول است اما با خارج شدن برخی رفتارها از هنجار  و تبدیل آن به ناهنجاری، کم کم تبدیل به یک ویروس اجتماعی می شود. این ویروس ها در قالب های متنوع و در ساختارهای مختلف بروز و ظهور دارند. گاهی در موضوعات مکتبی، فلسفی و دینی است و گاه در نوع پوشش ها ، آئین ها و ...

هرجا ارزشهای انسانی نسبت به بقیه الگوهای اجتماعی دیگر رشد خوبی داشته است جامعه ای سالم ، پیشرو و متعادل نیز خود را می نماید. هر گاه این تناسب به هم می خورد جامعه نیز روبه انحطاط می گذارد. 

قیام ملت ایران اسلامی یک پدیده ارزشی مثبت بود که در سال 57 به پیروزی می رسد. اما همین پدیده نیز با راهنمائیهای علمای اسلامی و شاخصاً حضرت امام خمینی(ره) از سالهای 41 و 42 و بیانات روشنگرانه ایشان آغاز و با فداکاریهای فرزندان این مرز و بوم و دادن شهدای بسیار به ثمر می رسد. 

پس از این در سال 59 جنگی بر این ملت تحمیل می شود. بر اثر همان ایمان و باور مذهبی که توانسته بود قیام 57 را به پیروزی برساند، همان اراده و ایمان با تکیه بر آموزه های پایه ای دینی توانست ملتی را بسیج کند آنگونه که به تعبیر بسیار زیبای امام خمینی(ره) تمام دنیای استکبار در مقابل تمام ایمان ایستاد و البته که ایمان غالب این میدان بود. 

مفاهیم پایه ای دین توحید، نبوت ، معاد، عدل و امامت خطی بود که می توانست جهان بینی یک فرد مسلمان را آنچنان روشن سازد که با بینشی عارفانه در جهاد شرکت کند که آن هم بخش دیگری از فروع دینی است . 
توحید اجازه نمی دهد که انسان در مقابل طاغوت بایستد . نبوت خط و مشی اجتماعی ، عبادی ، سیاسی و ... انسان را روشن می سازد و معاد بزرگترین امید ساز و نشان دادن افق است که در هر صورت انسان به جایی خواهد رسید که از او سوال خواهد شد و بگونه ای تضمین اجتماعی راه را می نمایاند. 

عدل و امامت نیز به عنوان نگاه آرمانی و حرکت به سوی ساخت جامعه ای پیشرو و معتدل و برخوردار از مادیت و معنویت و ارائه طریق توسط رهبرانی که عاری از خطا و مصون از معاصی اند، می باشد . 

این مجموعه با شدت و ضعف ها ی خود در نیروهای بسیج اعم از زن و مرد، پیر و جوان خود را نشان می داد و با حضور در جبهه ها عمق این معنویت زیادتر می شد. این آموزه ها آنقدر والا بودند که می توانست انسانی را آنقدر آماده سازد که حتی بتواند داوطلبانه جان خود را نیز در این راه هدیه کند و به فوز عظمای شهادت نائل آید. 

درواقع بسیج به تعبیر لطیف مقام عظمای ولایت حضرت آیت اله خامنه ای فردی است که اسلام در او تبلور یافته . بسیجی یعنی خروجی همان مکتب. برای همین است که مقام رهبری در بیانات گوناگون اینگونه می فرمایند که : 

بسیجی یعنی علی علیه السلام که تمام وجودش وقف اسلام بود و آنچه رهبر و پیامبرش می خواست و خدا را خشنود        می ساخت ، انجام می داد .( روزنامه جمهوری اسلامی ، 5/9/73)
من از بسیجیان این کشور علوی می خواهم که علی علیه السلام را الگوی خویش قرار دهند . (حدیث ولایت ج6)
بسیج ... یعنی همه نیروهای مؤمن پر انگیزه با شور با توان در جامعه اسلامی ، اعم از زن و مرد . (حدیث ولایت ج6-ص8)
بسیج یعنی کل نیروهای مؤمن و حزب الهی کشور .(حدیث ولایت ج6- ص21)

حالا در ترویج این روحیه که از آن به ترویج فرهنگ ایثار و شهادت نام برده می شود، باید به سراغ  بسترهایی بود که همان ایثارگران و همان شاهدان از آن بستر روئیده ، بالیده و شکوفا شده اند. 

هرچند باز عناصر زمان و مکان و قالب های رایج تاثیر گذار ترین مطالب خواهند بود. همانگونه که پلاکارد ، یک شعار قرآنی ، پیشانی بند ، آهنگران و مراسم های اعزام و... می توانست جوشش و حرکت ایجاد کند . اکنون نیز می توان به دنبال عناصر تبلیغی و کارهای گرافیکی به عنوان فضاهای بصری ، ایجاد پژوهشگاهها و... به عنوان ماندگار نمودن برهه ای از تاریخ و ... باشیم. اما از همه مهمتر گسترش زبان دین در جامعه است که خود راه راست را می نمایاند و هر طایفه از این اجتماع را به فراخور همان آموزه ها  مسلح می کند. هنرمند با هنرش، فیلمساز با فیلم خود، بازاری با پول ، مدیر با مدیریتش و ... هرکس به همان علم و صنعت و پیشه خود می تواند این فرهنگ را در خود بپروراند. 

در مقابل آنچه از مظاهر ابتذال و بی دینی است که می تواند انسان را سست عنصر نماید و در سر موعد انسان را به خطا واداشته و دنیا را بر دین خود ترجیح دهد باید مبارزه نمود. 

لذا فرهنگ ایثار و شهادت گره با دوران 8 سال دفاع مقدس دارد چه اینکه به بیان رهبر معظم انقلاب: اعتقادم این است که اگر چه جنگ به خودی خود موضوعیتی ندارد ، اما عرصه بسیار مهمی برای بروز روحیه اسلامی و انقلابی و خصلت های مسلمانی درست. از این جهت بسیار ارزشمند است. از بودن آن چنان زمان و محیطی بایستی شکرگزار بود ، از نبودنش آدم واقعاً متاسف باشد و غصه بخورد .(  حدیث ولایت،ج7 ص 235)

 

تبلور این همه ایثار و عمل به اوامر الهی در بسیج رخ می نمایاند که امام راحل از بسیج اینگونه یاد می کند: بسیج شجره طیبه و درخت تناور و پر ثمری است که شکوفه های آن بوی بهار وصل و طراوت یقین و حدیث عشق می دهد. 

که این تعبیر ریشه قرآنی دارد: أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِي السَّماءِ تُؤْتي‏ أُكُلَها كُلَّ حينٍ بِإِذْنِ رَبِّها وَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ 
آيا نديده‏اى كه خدا چگونه مثل زد؟ سخن پاك چون درختى پاك است كه ريشه‏اش در زمين استوار و شاخه‏هايش در آسمان است. به فرمان خدا هر زمان ميوه خود را مى‏دهد. خدا براى مردم مثلها مى‏آورد، باشد كه پند گيرند. (ابراهیم/25،24)


علامه طباطبایی(قده) در تفسیر المیزان ذیل این آیات می فرماید : آنچه كه از دقت در آيات به دست مى‏آيد اين است كه: مراد از «كلمه طيبه» كه به «درخت طيب» تشبيه شده و صفاتى چنين و چنان دارد، عبارت است از عقايد حقى كه ريشه‏اش در اعماق قلب و در نهاد بشر جاى دارد زيرا خداى تعالى در خلال همين آيات، به عنوان نتيجه گيرى از مثلها مى‏فرمايد:  يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ ...

و مقصود از «قول ثابت» هم، بيان كلمه است، البته نه هر كلمه‏اى كه لفظ باشد، بلكه كلمه از اين جهت كه بر اساس اعتقاد و عزم راسخ استوار بوده و صاحبش پاى آن مى‏ايستد، و عملاً از آن منحرف نمى‏گردد .(ترجمه الميزان، ج‏11، ص: 334)

لذا ترویج فرهنگ ایثار و شهادت باید با همان مبناهای قرآنی و اسلامی آن که ماخوذ از قرآن و احادیث ائمه معصومین علیهم السلام است، همراه باشد. 



نظر شما
نام
ایمیل
متن نظر
  ارسال

Designer: MEMET Khakifirooz, memet.co@gmail.com | hoze honari sazman tabliqat islamic, negar co., tehran.
کلیه حقوق مادی و معنوی این پایگاه اطلاع رسانی متعلق به حوزه هنری آذربایجان غربی می باشد.

تمامی حقوق این سایت متعلق به حوزه هنری استان آذبایجان غربی می باشد | نقشه سايت
>