جستجو

قبلی





بعدی
تاریخ انتشار  :  00:48 صبح ۱۳۹۱/۷/۱۹
تعداد بازدید  :  1731
Print
   
انقلاب اسلامی وجنبش علمی در جمهوری اسلامی ایران | محمود احمد خانی

وقوع انقلاب هاي بزرگ جهان را مي توان از جمله حوادث مهم و تأثيرگذار در تاريخ معاصر به شمار آورد. بدون شك، انقلاب اسلامي ايران به عنوان بزرگترين انقلاب فكري و معنوي عصر حاضر و از پديده هاي مهم و سرنوشت ساز قرن بيستم مي باشد كه در مقايسه با انقلاب هاي دو سده اخير داراي خصوصيات منحصر به فرد بوده و از جايگاه ويژه اي برخوردار است.

 

چکیده مقاله
وقوع انقلاب هاي بزرگ جهان را مي توان از جمله حوادث مهم و تأثيرگذار در تاريخ معاصر به شمار آورد. بدون شك، انقلاب اسلامي ايران به عنوان بزرگترين انقلاب فكري و معنوي عصر حاضر و از پديده هاي مهم و سرنوشت ساز قرن بيستم مي باشد كه در مقايسه با انقلاب هاي دو سده اخير داراي خصوصيات منحصر به فرد بوده و از جايگاه ويژه اي برخوردار است.

دستاوردهايي كه حاصل تلاش چندين‌ساله دانشمندان ايراني و مسئولان و سياستگذاران نظام جمهوري اسلامي بوده و امروز اين فرصت فراهم آمده است كه دولت، همراه با مردم، به‌بار نشستن اين تلاش‌ها را به جشن بنشيند. چنانكه يكي از محورهاي سند چشم‌انداز20 ساله نيز، ارتقاي جايگاه ايران در جامعه علمي بين المللي است.

امروزه واژة «تولید علم» جایگاه خاصی در ادبیات کشور پیدا کرده است؛ به‌طوری که نهضت تولید علم و جنبش نرم افزاری اذهان بسیاری از سیاستگذاران و برنامه ریزان علمی و پژوهشی کشور را به خود مشغول کرده است

بحث«تولید علم» نخستین بار در سال 1365 در دانشگاه تهران مطرح شد اما در آن زمان مورد توجة جدی قرار نگرفت و فقط خمیرمایة اولیة آن شکل گرفت. در سال 1372، این بحث به شکل جدی‌تری مطرح و تعریف شد.

شعار «توسعة علمی؛ شرط بقا» در سال 1380 از سوی جامعة علمی کشور در سطح ملی مطرح شد. به دنبال آن، پروژة تغییرات ساختاری وزارت علوم و سپس تدوین برنامة چهارم توسعة کشور با رویکرد «توسعة دانایی محور» با هدف اجرایی کردن این شعار انجام شد.

جهش علمي ايران در عرصه هاي مختلف، حاصل برنامه ريزي بر پايه رويکرد "دانايي- محوري" و از نتايج جنبش نرم افزاري است که در سالهاي اخير، براساس رهنمودهاي رهبر معظم انقلاب اسلامي و بر مبناي اهداف برنامه سند چشم انداز توسعه بيست ساله و برنامه پنج ساله چهارم توسعه که از سال 2004 آغاز شده، در دستور کار سياستگذاري علمي کشور قرار گرفته و تمام برنامه هاي توسعه کشور بر پايه اين شعار محوري رهبر معظم انقلاب اسلامي بنا شده که گفتمان علمي بايد گفتمان مسلط باشد.

کشور ما در حال حاضر از نظر علمي در جايگاه دوم منطقه آسياي غربي و کشورهاي اسلامي قرار دارد و در هفت شاخه علمي رياضي - مکانيک، پليمر، شيمي، مهندسي شيمي، نانو و پزشکي رتبه اول منطقه را داريم

جمهوري اسلامي ايران يازدهمين کشور دنياست که توانمندي ارسال ماهواره به فضا را پيدا کرده است.
ايران چهارمين کشور دنياست که پايگاه استنادي خاص جهان اسلام را با نام ISC به وجود آورده است که در آن مقاله ها و مجله هاي جهان اسلام نمايه سازي و رتبه بندي مي شوند.

استقلال ایران در بیوتكنولوژی دارویی مجتمع تولید داروهای نوتركیب ایران دارای بخش‌های متنوعی برای تولید فرآورده‌های نوترکیب شامل واكسن هپاتیتB ، استرپتوكیناز، آلفا اینترفرون و اریتروپویتین و نیز بخش«استرپتوكیناز» ،فرمولاسیون و بسته‌بندی است

ازفرمایشات مقام معظم رهبری: « هدف اصلي از روند حركت علمي كشور، تبديل ايران به مرجع علمي جهان است و اين آرزوي بزرگ به همت دانشمندان و دانشجويان اين سرزمين، محقق خواهد شد».

مقدمه
انقلاب شكوهمنداسلامی ايران، در شيوه شكل‏گيرى، نفوذ فراگير و حتى پيروزى شكوهمندش با بسيارى از انقلاب‏هاى ديگر جهان متفاوت بود. يكى از ده‏ها رمز جاودانه اين شگرفى، اراده پرشور و حضور آگاهانه مردمى بود كه براى هدفى والا و مقدس، با تمام توان و حتى با نثار جان به ميدان مبارزه شتافتند. اين نكته مهم در تحليل بسيارى از انديشمندان خارجى نيز بازتاب داشته است. تدا اسكاچ پُل، نويسنده و محقق غربى كه معتقد است هيچ انقلابى به صورت آگاهانه و به دست مردم ايجاد نمى‏شود، در مقاله‏اى كه در سال 1982 با عنوان «دولت تحصيل‏دار و اسلام شيعى در انقلاب ايران» نوشت، با توجه به آشكار بودن نقش اراده، آگاهى، رهبرى و انديشه در انقلاب اسلامى، اعتراف مى‏كرد: «اگر در دنيا تنها يك انقلاب آگاهانه ساخته شده باشد، آن انقلاب، انقلاب ايران است».

وقوع انقلاب هاي بزرگ جهان را مي توان از جمله حوادث مهم و تأثيرگذار در تاريخ معاصر به شمار آورد. بدون شك، انقلاب اسلامي ايران به عنوان بزرگترين انقلاب فكري و معنوي عصر حاضر و از پديده هاي مهم و سرنوشت ساز قرن بيستم مي باشد كه در مقايسه با انقلاب هاي دو سده اخير داراي خصوصيات منحصر به فرد بوده و از جايگاه ويژه اي برخوردار است. از وجوه بارز تمايز اين انقلاب، نوآوري هايي است كه انقلاب اسلامي در ذات خودش به همراه داشت. به تعبير رهبر فرزانه و انديشمند انقلاب، بروز و ظهور انقلاب اسلامي در ايران خود يك نوع آوري به حساب مي آمد. از اين رو وجود اين خصيصه باعث گرديد تا همواره مورد تحليل صاحبنظران سياسي قرار گيرد و هر يك از منظري خاص به موشكافي و تدقيق در آن بپردازند. آنچه كه در اين ميان از اهميت شاياني برخوردار بوده، نوآوري هاي انقلاب ايران به لحاظ سياسي است كه از منظر عمق و دامنه تأثيرگذاري، از مرزهاي جغرافيايي نيز فراتر رفته است.

در دهه اول انقلاب، به دليل مسايلي كه كشور، ناگزير درگير آن بود و در اولويت قرار داشت، رشد توليد علم در كشور، چندان قابل توجه نبود، اما پس از پايان جنگ و با اصلاح زيرساخت‌ها و فراهم شدن زمينه رشد، ظرف چند سال گذشته، جهش قابل توجهي را در عرصه توليد علم در كشور شاهد بوده‌ايم.

انقلاب اسلامي با گسترش مراکز آموزشی و تربیتی، افزایش و گسترش کتب و نشریات، تأسیس کتابخانه‏ها، ایجاد انگیزه برای مطالعه و کتابخوانی، برگزاری نمایشگاه‏های بین المللی و داخلی کتاب، اهدای جوایز به نویسندگان برجسته و تشویق آنان قدم در راه گسترش و تقویت آگاهی مردم برداشت. انقلاب به ویژه در آموزش و آگاهی بخشی در زمینه‏های سیاسی، نظامی و صنعتی به نسل جوانِ انقلابی، نقطه عطفی در تاریخ جامعه ایران به شمار می‏رود. امروزه دشمنان انقلاب، که از همه جا سرخورده شده‏اند و در آزمایش همه راه‏های مقابله باانقلاب شکست خورده‏اند.

انقلاب وافزایش سطح آگاهی مردم
انقلاب اسلامی همچون ارمغانی الهی و مائده‏ای آسمانی در تاریک‏ترین لحظات تاریخ ملت ایران به ما ارزانی شد. در حقیقت این انقلاب ودیعه‏ای است الهی که خداوند بر ما منت گذارد و لایق دانست که آن را در میان همه نسل‏ها به نسل حاضر ودر میان همه جوامع و ملت‏ها به ملت ما سپرده تا در حفظ و گسترش آرمان‏های آن بکوشیم و با تمام توان از ارزش‏های آن پاسداری کنیم.

انقلاب اسلامي با گسترش مراکز آموزشی و تربیتی، افزایش و گسترش کتب و نشریات، تأسیس کتابخانه‏ها، ایجاد انگیزه برای مطالعه و کتابخوانی، برگزاری نمایشگاه‏های بین المللی و داخلی کتاب، اهدای جوایز به نویسندگان برجسته و تشویق آنان قدم در راه گسترش و تقویت آگاهی مردم برداشت. انقلاب به ویژه در آموزش و آگاهی بخشی در زمینه‏های سیاسی، نظامی و صنعتی به نسل جوانِ انقلابی، نقطه عطفی در تاریخ جامعه ایران به شمار می‏رود. امروزه دشمنان انقلاب، که از همه جا سرخورده شده‏اند و در آزمایش همه راه‏های مقابله باانقلاب شکست خورده‏اند.

ارتقاي جايگاه ایران درجامعه علمی بین المللی
دستاوردهايي كه حاصل تلاش چندين‌ساله دانشمندان ايراني و مسئولان و سياستگذاران نظام جمهوري اسلامي بوده و امروز اين فرصت فراهم آمده است كه دولت، همراه با مردم، به‌بار نشستن اين تلاش‌ها را به جشن بنشيند. چنانكه يكي از محورهاي سند چشم‌انداز20 ساله نيز، ارتقاي جايگاه ايران در جامعه علمي بين المللي است.

جهش چشمگیر درتولیدات علمی
امروزه واژة «تولید علم» جایگاه خاصی در ادبیات کشور پیدا کرده است؛ به‌طوری که نهضت تولید علم و جنبش نرم افزاری اذهان بسیاری از سیاستگذاران و برنامه ریزان علمی و پژوهشی کشور را به خود مشغول کرده است. در ارزیابی‌های علم سنجی نیز، اصلی ترین معیار برای تعیین جایگاه علمی و رتبه بندی کشورها، میزان مشارکت در تولید علم، نوآوری، فناوری و به طور کلی مشارکت در روند توسعة علم جهانی عنوان شده است.

بحث«تولید علم» نخستین بار در سال 1365 در دانشگاه تهران مطرح شد اما در آن زمان مورد توجة جدی قرار نگرفت و فقط خمیرمایة اولیة آن شکل گرفت. در سال 1372، این بحث به شکل جدی‌تری مطرح و تعریف شد. در این سال، دانشگاه تهران اعلام کرد: به نویسندگانی که مقالات آنها در مجلات بین‌المللی ـ که در موسسات معتبر نمایه سازی نظیر ISI چاپ شود ـ جوایز قابل ملاحظه ای اهداء خواهد شد و این نخستین گام برای اقدام جدی در زمینة تولید علم بود. از سال 1379 به بعد، تولید علم در حوزة پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مطرح و اعلام شد که به هر مقالة چاپ شده در ISI، مبالغ مالی قابل توجهی تعلق می‌گیرد. در سال‌های اخیر نیز داشتن مقالات معتبر بین‌المللی، به پیش شرطی برای استخدام هیأت علمی تبدیل شده است.

از طرف دیگر، شعار «توسعة علمی؛ شرط بقا» در سال 1380 از سوی جامعة علمی کشور در سطح ملی مطرح شد. به دنبال آن، پروژة تغییرات ساختاری وزارت علوم و سپس تدوین برنامة چهارم توسعة کشور با رویکرد «توسعة دانایی محور» با هدف اجرایی کردن این شعار انجام شد. سند چشم انداز بیست سالة کشور نیز مبحث تولید علم را با طرح شعار تبدیل شدن به «قدرت اول منطقة آسیای جنوب غربی از نظر علمی، فن‌آوری و اقتصادی» به سطح یک آرمان ملی ارتقا داد. البته بدیهی است که هنوز در ابتدا راه قرار داریم و بذر علم در کشور تازه به نهالی تبدیل شده که تا رسیدن به درختی تنومند زمان زیادی باقی مانده است. با توجه به این مباحث، اکنون این سؤالات مطرح می‌شوند که تولید علم چیست و مصادیق آن کدامند؟ آیا چاپ صرف مقالات در مجلات بین‌المللی و نمایه سازی آن در مؤسساتی همچون ISI ما را به توسعة علمی می‌رساند یا شاخص‌های دیگری را نیز باید درنظر گرفت؟ بر این اساس، وضعیت تولید علم در کشورمان چگونه است؟ با چه چالش‌های جدی مواجه است و چه راهکارهایی باید برای مقابله با این چالش‌ها اندیشیده شود؟ اینها سؤالاتی هستند که در نوشتار حاضر سعی می‌شود به آنها پاسخ داده شود.

جهش علمي ايران در عرصه هاي مختلف، حاصل برنامه ريزي بر پايه رويکرد "دانايي- محوري" و از نتايج جنبش نرم افزاري است که در سالهاي اخير، براساس رهنمودهاي رهبر معظم انقلاب اسلامي و بر مبناي اهداف برنامه سند چشم انداز توسعه بيست ساله و برنامه پنج ساله چهارم توسعه که از سال 2004 آغاز شده، در دستور کار سياستگذاري علمي کشور قرار گرفته و تمام برنامه هاي توسعه کشور بر پايه اين شعار محوري رهبر معظم انقلاب اسلامي بنا شده که گفتمان علمي بايد گفتمان مسلط باشد. در دهه اول انقلاب، به دليل مسايلي كه كشور، ناگزير درگير آن بود و در اولويت قرار داشت، رشد توليد علم در كشور، چندان قابل توجه نبود، اما پس از پايان جنگ و با اصلاح زيرساخت‌ها و فراهم شدن زمينه رشد، ظرف چند سال گذشته، جهش قابل توجهي را در عرصه توليد علم در كشور شاهد بوده‌ايم. سياستگذاران علمي در جمهوري اسلامي ايران با توجه به اين شعار محوري، توسعه علمي بر بستر اخلاق مداري و قانون گرايي را به عنوان مبنا و اساس توسعه پايدار و همه جانبه در نظر گرفته و با ايمان به خدا و برنامه ريزي منسجم و دقيق و با تکيه بر توانمندي، خلاقيت و نوآوري علمي نسل جوان و پوياي ايراني تصويري روشن از آينده را پيش روي خود مي بينند; تصويري که هيچ چيز و هيچ کس قدرت مخدوش کردن آن را ندارد. تحريم علمي ايران توسط کشورهاي غربي براي ادامه تحصيل دانشجويان ايراني در رشته هاي حساس علمي، باعث محکم تر شدن عزم دانشمندان، محققان، استادان و دانشجويان کشورمان در زمينه حرکت به سوي خود اتکايي در حوز ه هاي مختلف علوم و فناوري بويژه در زمينه هاي دانش هسته اي، صنايع هوا- فضا، نانو فناوري و پزشکي شده است.

امري که تا چند سال پيش از ديد غربي هاي دست نيافتني و انحصاري مي نمود.
به اين ترتيب هم چنانکه در عرصه هاي فرهنگي و سياسي شاهد بوده ايم، در قلمرو علم و فناوري نيز در جهان امروز شاهد تکثر گفتماني و شکل گيري گفتمانهاي موازي علمي در تقابل با گفتمان هژمونيک علمي غرب و سيطره علمي آن بر جهان هستيم.

جايگاه دوم علمي ايران در بين کشورهاي اسلامي
کشور ما در حال حاضر از نظر علمي در جايگاه دوم منطقه آسياي غربي و کشورهاي اسلامي قرار دارد و در هفت شاخه علمي رياضي - مکانيک، پليمر، شيمي، مهندسي شيمي، نانو و پزشکي رتبه اول منطقه را داريم

ورود به فضا و خود اتکايي در صنايع فضايي از آرزوهاي بزرگ هر ملتي به شمار مي رود جمهوري اسلامي ايران يازدهمين کشور دنياست که توانمندي ارسال ماهواره به فضا را پيدا کرده است.

جمهوري اسلامي ايران از نظر ميزان رشد مقالات علمي در منطقه، رتبه اول و از نظر تعداد مقاله رتبه دوم را داراست. ايران چهارمين کشور دنياست که پايگاه استنادي خاص جهان اسلام را با نام ISC به وجود آورده است که در آن مقاله ها و مجله هاي جهان اسلام نمايه سازي و رتبه بندي مي شوند.

استقلال ایران در بیوتكنولوژی دارویی:
مجتمع تولید داروهای نوتركیب ایران که در مجموعه‌ای به مساحت حدود 50 هزارمتر مربع با بودجه‌ای در حدود 65 میلیارد تومان ایجاد شده است، دارای بخش‌های متنوعی برای تولید فرآورده‌های نوترکیب شامل واكسن هپاتیتB ، استرپتوكیناز، آلفا اینترفرون و اریتروپویتین و نیز بخش فرمولاسیون و بسته‌بندی است.
این مجتمع با استقرار دو سیستم تولیدی و آزمایشگاهی، فرآورده‌های نوترکیب را از سه طریق مخمر، باکتریایی و سلول‌های جانوری تولید می‌کند.

محصولات حیاتی به جزواكسن هپاتیتB، بخش دیگر این مجتمع تولید«استرپتوكیناز» است. این دارو برای حل كردن لخته هايي كه در رگ های خونی تشكیل شده است به كار می‌رود و در بیمارانی‌كه به طور ناگهانی دچارانسدادعروق و بروز سكته هاي قلبي در ساعات اولیه می‌شوند، بسیار کارآمد است. داروی«اینترفرون» نیز كه یكی دیگر از محصولات مجتمع تولید داروهای نوتركیب را به خود اختصاص داده است، برای درمان عفونت‌های ویروسی شامل عفونت‌های ناشی از هپاتیت B،هپاتیتc، هپاتیت D مزمن، و نیز برای بیماران سرطانی کاربرد دارد. در بخش دیگری از مجتمع ملی تولید فرآورده‌های دارویی نوتركیب، داروی«اریتروپویتین» تولید می‌شود. این پروتئین در حالت عادی توسط سلول‌های کبد وکلیه ساخته ‌می‌شود و از فرم ساختگی آن، برای پیشگیری یا درمان كم خونی ناشی از بیماری‌هایی همچون ایدز، سرطان یا جراحی‌هایی نظیر پیوند کلیه استفاده می‌شود.

مرجعيت علمي ايران در جهان ، آرزويي دست يافتني
گوشه ای ازبیانات مقام معظم رهبری درمورد « مرجعيت علمي ايران در جهان ، آرزويي دست يافتني»درجمع دانشجویان دانشگاه علم وصنعت

«حركت سريع و جهشي كه در سال¬هاي اخير در عرصه هاي مختلف علمي به وجود آمده است بدون هيچ¬ گونه وقفه ادامه يابد تا عقب ماندگي علمي كشور با سرعت بيشتري جبران شود. ايشان پيشرفت¬هاي ايجاد شده در بخش¬هاي نانو، پزشكي، هسته اي و دانش¬هاي نوين را نشان دهنده توانايي و ظرفيت¬هاي عميق علمي و انساني موجود در كشور خواندند و با اشاره به هوش بالاي ملت ايران و تاريخ درخشان علمي كشور افزودند: هدف اصلي از روند حركت علمي كشور، تبديل ايران به مرجع علمي جهان است و اين آرزوي بزرگ به همت دانشمندان و دانشجويان اين سرزمين، محقق خواهد شد. رهبر انقلاب اسلامي باور عميق به شعار «ما مي توانيم»، تهيه نقشه جامع علمي، ايجاد نظام مهندسيِ اجراي اين نقشه با همكاري فعال دانشجويان، دانشگاه¬ها و مراكز تحقيقاتي، و نظارت بر اجراي صحيح نقشه جامع علمي را مقدمات دستيابي ملت ايران به قله هاي رفيع علم و دانش خواندند و تأكيد كردند: اين مقدمات بايد با جديت و اميدواري طي شود تا نسل جوان كنوني، افتخار تبديل ايران به مرجعيت علمي جهان را مشاهده و درك كند».

گردآوری تهیه مطالب :محموداحمدخانی (تبریز)


منابع ومآخذ:
- انقلاب اسلامی وریشه های آن ؛عباسعلی عمید زنجانی
- پیرامون انقلاب اسلامی ؛شهید مرتضی مطهری
- مرکزتحقیقات استراتژیک- معاونت پژوهشهای فرهنگی
- خبرگزاری فارس
- روزنامه های همشهری واطلاعات


نظر شما
نام
ایمیل
متن نظر
  ارسال

Designer: MEMET Khakifirooz, memet.co@gmail.com | hoze honari sazman tabliqat islamic, negar co., tehran.
کلیه حقوق مادی و معنوی این پایگاه اطلاع رسانی متعلق به حوزه هنری آذربایجان غربی می باشد.

تمامی حقوق این سایت متعلق به حوزه هنری استان آذبایجان غربی می باشد | نقشه سايت
>